Hoe we dagelijks 'farmacie' spreken, zonder het te merken
Wat is pillendraaier eigenlijk?
Woorden blijven soms langer hangen dan objecten. Dat geldt zeker voor de farmacie. Veel uitdrukkingen die we vandaag heel normaal vinden, komen rechtstreeks uit de apotheek van vroeger.
Neem het woord pillendraaier.
Dat klinkt nu misschien wat flauw, maar ooit was het een heel letterlijke beschrijving van het werk in de apotheek. Echte pillen waren kogelrond en werden met de hand gemaakt. Dat gebeurde met een pillenronder, een houten plank met een vijzel waarin het pillendeeg rond werd gedraaid tot pillen, stuk voor stuk.
Dit werk werd in de praktijk vaak uitgevoerd door assistenten in de apotheek, als onderdeel van het dagelijkse bereidingswerk.
De Stichting Farmaceutisch Erfgoed bewaart dit soort verhalen en de bijbehorende objecten. Onze collectie is ondergebracht in het depot op Urk, waar farmaceutisch erfgoed zichtbaar wordt gemaakt en tot leven komt in context en verhaal.
Apotheker en SFE-vrijwilliger Wim Rakhorst vertelt daar regelmatig over, onder andere in een recent radio-interview. In gesprek met presentatoren Jordy en Odeke legt hij uit waarom wat wij nu de pil noemen eigenlijk een tablet is en hoe farmaceutische termen hun weg vonden naar ons dagelijks taalgebruik.
Een mooi voorbeeld is het spreekwoord de pil vergulden. Daarmee bedoelen we dat iets onaangenaams wordt verzacht door het mooier of vriendelijker te presenteren. Dat is geen beeldspraak achteraf: bittere pillen werden vroeger daadwerkelijk met bladgoud bedekt om de bittere smaak te verhullen.
Zo leeft de farmaceutische geschiedenis niet alleen voort in vitrines of archieven, maar ook in onze woorden. En juist daarin zie je hoe het werk in de apotheek van toen nog altijd doorklinkt in het leven van nu.
Bekijk de video
Blijf op de hoogte van meer nieuws via onze nieuwsbrief of social media kanalen.
Geschreven door Ellen Kruize Kok
Bronnen: Wim Rakhorst en Omroep Flevoland